Sizmologët i frikësohen tërmetit më të frikshëm të historisë, ‘Big One’

Sizmologët i frikësohen tërmetit më të frikshëm të historisë, ‘Big One’

‘Big One’ është cilësuar si tërmeti më i fuqishëm qe ka rënë ndonjëherë në historinë e njerëzimit. Ai cilësohet ndryshe si ‘Shpata e Demokleut’.

Në vitin 1812 ‘Big One’ shkaktoi një ccarje të madhe mes Sant’Andreas dhe San Jacintos në Kaliforni.

Por tashmë në pah lindin dy pyetje mjaft të rëndësishme, nëse ky tërmet do të ndodhë sërish si dhe a do të rrezikojë popullsinë që jeton në Kaliforni?

Banorët e Kalifornisë e dinë shumë mirë që jetojnë në afërsi të të çarave (fraktura të kores së tokës) të rrezikshme, që duke lëvizur mund të shkaktojnë tërmete me shkallë të lartë. Por nëse hipoteza e re e hedhur nga gjeologu Julian Lozos (California State University – Northridge) është e saktë, rreziku është shumë më i madh nga sa është menduar deri më sot.

Deri më sot mendohej se të çarat kaliforniane, sidomos ajo e Sant’Andreas (San Andreas Fault, e cila zgjatet për 1300 km, diçka më pak se e gjithë Kalifornia) dhe ajo e San Jacintos, pranë të parës në pjesën jugore, prodhojnë lëkundje, në mënyrë të pavarur nga njëra-tjetra. Kjo gjë do të shkaktonte tërmete të fortë, por jo më të lartë se ata të shkallës 6 apo 7 Rihter.

SHTYTJE SIZMIKE

Studimi i Lozos duket se demonstron që të dy të çarat mund të lëvizin njëkohësisht, duke e rritur madhësinë e tërmetit të paktën deri në 7.5. Dallimi i vogël në vlerë nuk duhet të na gënjejë, sepse shkalla Rihter mat energjinë mekanike të një ngjarjeje sizmike dhe është logaritmike, jo lineare: një gjysmë gradi nënkupton një energji shumë më të madhe se sa gjysmë gradi më pak.

Studimi i Lozosit bazohet në një model tërmeti të shkallës 7.5 që goditi jugun e Kalifornisë në vitin 1812: studiuesi thotë se tërmeti filloi në të çarën e San Jacintos, pranë Mystic Lake, dhe më pas u përhap drejt veriut për të “kërcyer” tek e çara e Sant’Andreas dhe pr të vazhduar drejt veriut.

“Nëse një tërmet i tillë do të përsëritej sot, pasojat do të ishin shkatërrimtare”, ka shpjeguar Lozos, “sepse e çara e San Jacintos përshkon disa qytete dhe amplifikimi i fenomenit do të ishte katastrofik”.

Comments

Ne i duam komentet
No Comments Yet! You can be first to comment this post!

Your data will be safe! Your e-mail address will not be published. Also other data will not be shared with third person. Required fields marked as *